‘S KATZ DEITSCH SCHTICK

Das Gwilderei

Die Mary is en gudi Fraa,
Des will ich am erschde saage.
Sie dutt net gehe un Geld verblose
Odder uff der Weg rumyaage.

Sie butzt des Haus un wescht die Gleeder
Drei- odder viermol die Woch
Un all die Nochberschaft iss gewiss
Sie iss en gudi Koch.

Awwer wann der Winderkalt mol kummt
Un Schnee dattdraus rumblost,
No kummt en fremdi Nadur in sie -
Ich wees net, was iss los.

Zum erscht muss alles aus die Schtubb,
En holzich G’schtell kummt rei.
No watt en Gwillt datt fescht geschpellt:
Er guckt so frech un frei.

Der Gwillt, es iss so gross un lang -
Die Schtubb is yo ganz voll.
‘S iss schier kenn Blatz fer newe deich -
Verleicht en Vaddelzoll.

Sie heesst die Nochbersweibsleit all,
Die Betz un die Matilda,
Un alles schunscht watt z’rickgepuscht:
Sie hocke datt un gwilde.

Sie schwetze datt vun all Geschicht
Ass mer sei Lewe denke daet.
Sie gehe datt deich vun Adams Geschicht
bis 1988.

Des Nochberskindli graddelt datt;
Es hot die Hosse g’fillt.
Die Weibsleit henn’s noch net vermerkt,
Sie hocke datt am Gwillt.

Die Supp hot paarmol iwwergekocht
Un die ganz Kich gefillt.
Die Weibsleit henn’s noch net vernumme:
Sie bleiwe uscht am Gwillt.

Der Gwillt watt endlich faddich gemacht
Un alles weck geduh.
No geht mer frehlich in das Bett -
Mer grickt mol endlich Ruh.

Der naegscht Owed kummt mer widder heem -
Mer hockt uscht hie un brillt,
Weil es erscht Ding, ass mer sehnt
Datt drin iss noch en grosser Gwillt.

Un so geht’s aan der Winder lang,
Bis ihre Finger geschwellt.
No all uff eemol is es verbei -
Mir misse in der Gaarde.

Der ganz Summer henn mir’s schee,
‘S iss alles z’rick im Blatz -
No geht das Lewe widder gut -
Ich hab widder en Fraa.

Awwer wann der Winder widder kummt
Un die Daage warre katz,
No kummt sell Ding widder uff:
Der yaehrlich Gwildesschmatz.

Clarence Miller
Medford (WI)

Deitsch Web-TV: En Amish Kinnerlied

Elizabeth Byler singt en pennsylvaanisch-deitsch Kinnerlied, ass sie glannt hot vun ihr Mem, wie sie noch en Bobbeli waar. Sie waar Amish uffgebrocht. Grooss Dank fer alliebeer sell abweise.

‘S KATZ DEITSCH SCHTICK

Heit kammer en latt lese im neie un im alde Land vum Sam Mullet, un ass er un sei Leit ins Bressend geh misse, weil sie annere Amish in Bergholtz der Baard abgschnidde henn. Der Mullet hot 15 Yaahr grickt fer ebbes, ass sie “hate crime” heesse. Awwer mer welle net zu viel schwetze vun sell. Die Faasnacht iss neegscht, un mer welle net vergesse, ass die alte Pennsylvaanisch-Deitsche aardlich gfeiert henn seller Daag? Wer weess noch, was es meent, wammer “die Faasnacht” odder “die alt Faasnacht” waar fer en ganzer Daag? Do kennt dihr lese vun sell:

Faasnacht

Was waar’s doch als en Luscht gewest,
Wann’s g’heesse hot, die Faasnacht kummt;
Mer hot sich g’freet schun wochelang,
Gepiffe, g’sunge un getschumpt;
Die Mammi hot ehm lengscht gedrillt:
„Nau, Buwe, schaffen Oier bei,
Wann’s Faasnacht Kuche gewwe soll,
Do missen latt vun Oier nei.”

Noh iss mer naach der Scheier ab,
Uff’s Schtroh un Hoi, uff’s Welschkannlaab,
Un g’sucht, eb’s aryets Oier hett -
Mer waar ganz zu mit G’frees un Schtaab.
Un wammer noh eens g’funne hot,
Was hot mer g’scharrt fer naach em Haus.
„Do, Mammi, iss eens, nemmt’s noch meh? -
„Ya, Buwe, schunscht gebt’s schur nix draus.”

Wann als der Daag ball kumme iss,
Noh hot en yeders noch gezarrt,
„Ich wunner, wer die Faasnacht gebt,
Wen’s drefft, der watt ins Seifass g’schparrt.”
Mer hot sich awwer als gewehrt,
Un’s waar ehm doch so halwer bang,
Mer waer verleicht der letscht im Bett,
Noh misst mer’s heere wochelang.

Was hot mer g’scharrt fer maryets raus,
So ass mer net die Faasnacht waer;
Der Mammi waar’s mol rufe g’schpaart,
So frieh waar’s Bett schun lang net leer.
Noh hot mer iwwer die gelacht,
Wu nix geduh henn wie gezarrt,
„Do kummt die Faasnacht hinnenoh,
Nau watt sie mol ins Seifass g’schparrt.”

Wann’s Breckfescht mol veriwwer waar,
Un all die Arewet aus’em Weg,
Noh hot die Mammi ‘s Backbord grickt,
Un holt en groosser Wambe Deeg,
Un legt en druff un drickt en rum,
Un rollt en in so Scheiwe aus;
Noh hot sie’s Reedel haddich grickt,
Un schneid die schenschte Kuche raus.

Bis alles noh recht gange waar,
Datt hinner’m Offe uff der Kischt,
Waar’s Fett am Koche in der Pann, -
Mer hot sich’s Maul schun abgewischt.
Datt hot sie noh die Kuche nei;
Die sinn datt g’schwumme wie die Gens.
Was henn sie scheene Backe grickt,
Ganz dunkelbrau mit geele Krenz!

Sie waare schee, sie waare guud;
Was hot’s ehm Abbeditt gemacht,
Sie yuscht zu sehne uff’em Disch! -
Der Bauch, der hot ehm recht gelacht.
Uff kors, die Mammi hot’s gewisst,
Wie hungrich, ass so Buwe sinn;
Was hot sie groosse Schissle g’hatt,
Un Kuche, ass wie Hoischteck drin.

‘S maag sei, wie’s will, ‘s iss net, wie’s waar,
Ihr alte Kalls, ihr wisst’s zu guud;
So Dings vergesst sich net so leicht,
So ebbes draagt mer net im Hut.
Ach! Wammer alsemol draa denkt,
Wie’s waar in seine yunge Yaahr,
Mer geebt der beschte Gaul im Schtall
Fer’n Woch wie sellemols, net waahr?

Edward Hermany (1832-1896)

Deitsch Web-TV: Kenn Schadde! ‘S Friehyaahr kummt ball.

Heit iss Grundsau-Daag, un Phil hot sein Schadde net gsehne. Sell meent, ass es Friehyaahr ball kumme sett! Sell iss en guudi Neiigkeet, iss es net …

Deitsch Web-TV: Obscht un Gmies Verkaaf in Lengeschter

En “Produce Auction” in Lengeschter Kaundi. Datt muss mer anne weh, wammer deitsch schwetze will. Die ganze Baure kumme – Amish, Fuhremennischte, Bauere mit Tractors – un schwetze minanner. Aa wammer yuscht english heert in sell Video. Minanner schwetze sie allgebott deitsch.

Deitsch Web-TV: Doug Madenford’s Internet Class

Dihr liewi Leit,
mir sinn froh un hallich, ass unser Freind Doug Madenford gschtaert hot, en Pennsylvanisch-Deitsch Web Class duh, so ass alliebber en wennich ebbes in die Mudderschprooch kann lanne. Meh Lessons findt dihr rechts unne uff die Website … un’s kumme allegebott noch meh dezu.

Alles Bescht
Der HwD Drucker

Deitsch Web-TV: Wammer deitsch schwetzt un wann net …

Virgil Shrock hot en wunnerbaar Interview geduh mit die Josi Shrock, en yungi Fraa vun Illinois, ass alleweil in Bird-in-Hand (Pennsylvania) wuhnt un schafft. Sie iss wunnerbaar am auslege, wammer deitsch schwetzt zu ebber un wann net: Iss ebber vun die Familie gheiert zu en Englischer un sell Kall / sell Weibsmensch iss im Haus, noht schwetzt alliebber English. Bischt vun Illinois un am schaffe in Lengeschter, noht schwetzscht English deel Zeit ieven zu Amish, so ass sie dei Illinois Accent net heere. Guckt ebber English, schwetztscht English. Un ebbes wie sell … Grooss Dank, Virgil un Josi, fer sell Geblauder.